Lời bài hát “Điện về bản em” như nói hộ tâm trạng của biết bao nhiêu người dân các dân tộc Mông, Dao, Pa Dí ở miền biên viễn Mường Khương, trong niềm hân hoan sau bao ngày đợi chờ, mong ngóng. Dòng điện sáng đã về bản, theo đường dây, tỏa đi bên các sườn núi, băng trên những nương ngô, thắp lên niềm tin mới nơi “miền cao núi nhọn” thăm thẳm vợi xa ấy…
Những bạn trẻ người dân tộc thiểu số (DTTS) mà tôi mới gặp khiến tôi ngưỡng mộ và nể phục bởi cách họ lập nghiệp, tiên phong khẳng định bản thân trên những con đường đầy chông gai. Mỗi người trong số họ đều là nguồn cảm hứng thúc đẩy những bạn trẻ DTTS khác dám ước mơ, khởi nghiệp và cống hiến cho cộng đồng.
Tối 19-3, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Quỹ hỗ trợ tài năng trẻ tổ chức tuyên dương 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2016.
Minh Tân là xã biên giới giáp tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, đường biên lên tới 11,5km. Xã hiện có 1.344 hộ dân với 6.350 nhân khẩu, tỉ lệ hộ nghèo trên 42%. Trong đó, có 2 thôn ở giáp khu vực biên giới là Hoàng Lỳ Pả và Mã Hoàng Phìn đa số là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Tuy nhiên, nạn khai thác gỗ nghiến trái phép không chỉ diễn ra ở hai thôn giáp biên mà các thôn Tả Lèng, Thượng Lâm, Tân Sơn thuộc xã Minh Tân cũng xảy ra tình trạng tàn sát rừng nghiến cổ thụ trong Khu bảo tồn thiên nhiên (BTTN
Nhờ có sự giúp đỡ của BĐBP Điện Biên, đoàn nhà văn chúng tôi sớm được giải quyết thủ tục "xuất ngoại" qua cửa khẩu Tây Trang. Vùng đất này được người ta biết đến nhiều là nhờ cụ Nguyễn Tuân. Cụ cứ lụm cụm, bền bỉ đi xe "căng hải" leo dốc chín tầng trời, rồi leo đèo Tằng Quái để đến ăn ở với Tây Trang, hiểu cặn kẽ bản Na Ư của người Mông và đã tiên lượng được sức nóng bỏng ma túy trên đường biên ngay bên nách Đồn BP Tây Trang anh hùng.
Cứ đến Ngày Thương binh, liệt sĩ, cựu chiến binh Trung tá Lưu Công Hào lại ngắm nhìn những tấm ảnh, lá thư để nhớ lại chị Đặng Thùy Trâm, nhớ về chị Đặng Thùy Trâm và 2 người chị kết nghĩa đã cứu mình thoát khỏi vòng vây của kẻ thù, đưa lên trạm xá cứu chữa.
Khuôn mặt ưa nhìn, khả ái và thân thiện, đó là những gì người đối diện sẽ cảm nhận về Hay-át Bu-mê-điêng trước khi biết rằng cô là tòng phạm trong vụ bắt cóc giết người manh động tại Pa-ri và hiện đã tẩu thoát, trở thành người phụ nữ bị săn lùng gắt gao nhất nước Pháp lúc này. Vụ tẩu thoát này cùng với sự nổi dậy của các nhóm khủng bố đã đẩy phương Tây đứng trước nguy cơ các vụ tấn công mới.
Ngày 24-11, Văn phòng Liên hợp quốc về phòng chống tội phạm và ma túy (UNODC) cảnh báo trẻ em và phụ nữ là những mục tiêu bị ngắm tới nhiều nhất của các băng nhóm tội phạm buôn người - chiếm tới 70% trong số nạn nhân.
Trong cuộc hành trình tìm về với những người anh em dân tộc Lự, chúng tôi đến bản Hon, thuộc huyện Tam Đường, Lai Châu, nơi có 474 hộ với 2.859 nhân khẩu người dân tộc Lự. Là một trong số 16 dân tộc có số dân dưới 10.000 người, dân tộc Lự hiện chỉ còn 3.700 khẩu, cư trú tập trung ở hai huyện Phong Thổ và Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu.
Vậy là đã 10 năm, kể từ khi hàng ngàn hộ dân sống trong lòng hồ thủy điện Bản Vẽ phải rời bỏ vùng đất định cư bao đời để đến nơi ở mới, nhường chỗ phát triển điện lưới quốc gia. Theo dòng người di dời ấy, 400 người con Ơ Đu đã về tạo lập cuộc sống mới ở bản Văng My và Tăng Kho thuộc xã Nga My, huyện Tương Dương. Để đến được với người anh em, mà ngay từ tên định danh dân tộc mình, có nghĩa là "Thương lắm", hay còn cách gọi khác là "Tày Hạt" - nghĩa là đói khổ nơi rừng núi phía
Những bà mẹ trẻ ở tuổi 15, 16 địu con trên lưng không còn là điều xa lạ ở huyện biên giới Mường Lát, Thanh Hóa. Đi khắp các bản nơi có đồng bào dân tộc Mông sinh sống, chúng tôi đều bắt gặp những người vị thành niên đã phải làm bố, mẹ. Tảo hôn đang trở thành một vấn đề nhức nhối, để lại bao hệ lụy buồn và là nguyên nhân cơ bản của tình trạng đói nghèo ở miền biên viễn này.
Vùng biên giới phía Bắc Việt Nam là một bộ phận lãnh thổ trọng yếu của nước ta, đồng thời là cửa ngõ của con đường bộ từ phía Bắc hướng xuống vùng Đông Nam Á và từ phía Tây khai thông ra biển Thái Bình Dương. Đặc điểm địa hình của vùng này có thể nói là sự nối dài của các dòng sông, dải núi vùng Vân Nam, Quý Châu, Quảng Tây tạo nên một dải liền mạch về địa lý "núi liền núi, sông liền sông''.
Giữa những bản làng nghèo và xa xôi của Lai Châu, tôi gặp những "bóng hồng", là trí thức trẻ tình nguyện lên đây làm việc. Họ chân phương, mộc mạc, nhỏ bé giữa núi rừng nhưng lại miệt mài như con ong làm mật. Cùng dân bản lao động, bàn tay họ chai sạn cho những vườn rau, bãi ngô, vườn rừng xanh mướt. Đồng bào các dân tộc thiểu số gọi họ là "những người tiếp sức cho vùng cao".
Trở lại huyện miền núi, biên giới Mường Lát (Thanh Hóa), nơi một thời được coi là ngã ba trung tâm của “tam giác ma túy”, tôi không khỏi bàng hoàng nhận ra, sau cơn bão AIDS, người dân nơi đây đã vươn dậy với niềm tin mãnh liệt về một tương lai tươi sáng. Người dân khắp các bản làng Mường Lát hôm nay đang say sưa, mải miết làm việc trên nương, ngoài rẫy với hy vọng xóa đi ký ức về một quá khứ buồn.
Trong ngày nghỉ cuối tuần, vị Tổng giám đốc lập kế hoạch chuyến đi dã ngoại lên vùng cao cho riêng mình và vài người bạn. Nhưng rồi, với những gì được chứng kiến về cuộc sống bộn bề khó khăn của những học sinh nơi đây, kế hoạch “vui thú sơn hà” được tạm dừng. Một chương trình xã hội - từ thiện đầy ý nghĩa với một khởi đầu rất sơ lược và khiêm tốn mang tên “Bữa cơm có thịt” cho trẻ em đã ra đời…
