Do điều kiện địa lý và lịch sử, trong quá trình hình thành lãnh thổ quốc gia, nước ta luôn bị xâm chiếm bằng vũ lực nên cuộc chiến đấu trường kỳ bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc diễn ra liên tục để chủ quyền, lãnh thổ hàng nghìn năm qua vẫn được giữ vững. Do đó, ông cha ta đã để lại những di sản truyền thống khá đặc sắc về “phương lược” bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Đó chính là một câu trong bài thơ của vua Lê Lợi viết trong dịp nhà vua thân chinh lên vùng biên giới Tây Bắc để tiễu trừ quân phản loạn. Nghĩa của câu thơ này là: Triều đình muốn lo sự nghiệp biên phòng tốt thì phải có phương lược dài lâu và rõ ràng.
Do điều kiện địa - chính trị cùng nhiều yếu tố đặc thù khác, từ thủa bình minh lập quốc, cha ông ta đã phải đối phó với những đội quân xâm lược hùng mạnh gấp nhiều lần. Có những giai đoạn, vua, quan và chúng dân nước Việt phải dồn hết tâm lực, vật lực vào hoạt động quân sự để giữ cho được giang sơn, bờ cõi, góp phần làm nên một dáng hình Tổ quốc hôm nay. Vậy đâu là “nguyên lý” đã giúp dân tộc ta trường tồn với lịch sử và vì sao trước những thử thách cam go, ý chí giữ nước, ý chí bảo vệ chủ quyền
Thấy tôi mải nhìn tấm ảnh khổ lớn giăng kín bức tường phòng khách, Thiếu tá Nguyễn Văn Hòa, Đồn trưởng Đồn BP Thu Lũm, BĐBP Lai Châu hào hứng nói: “Hòn đá trắng Thu Lũm đấy, anh ạ. Hình trên ảnh to đúng bằng hình trên thực địa. Thiêng lắm! Các anh có điều kiện thì lên đấy thắp hương cho “ông cụ”. Biết chuyện rồi mà không lên đấy được, tiếc lắm”.
Từ ngày 28 đến ngày 31-3-2016, tại tỉnh Lạng Sơn (Việt Nam) và tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) diễn ra Chương trình giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt-Trung lần thứ 3 do Bộ trưởng Quốc phòng hai nước Việt Nam - Trung Quốc đồng chủ trì.
Trọn cuộc đời gắn bó với màu áo xanh Biên phòng, nay đã ngoài 80 tuổi, nhưng Thiếu tướng Phạm Hữu Bồng, nguyên Tư lệnh BĐBP, vẫn tâm huyết với lực lượng. Nhân dịp kỷ niệm 57 năm ngày truyền thống BĐBP, 27 năm "Ngày Biên phòng toàn dân", phóng viên (PV) báo Biên phòng đã có buổi trò chuyện với Thiếu tướng Phạm Hữu Bồng.
"Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, do đặc điểm địa - chính trị cùng nhiều yếu tố đặc thù khác, nên ông cha ta thường phải có kế sách, phương lược để bảo vệ vẹn toàn biên cương, bờ cõi. Việc xây dựng Chiến lược biên giới quốc gia chính là sự kế thừa, phát triển các di sản truyền thống, những nét đặc sắc của văn hóa dân tộc - văn hóa giữ nước, văn hóa bảo vệ chủ quyền quốc gia của tiền nhân lên một tầm cao mới, phù hợp với tình hình đất nước hiện nay…" - Đó là chia sẻ của Thiếu tướng,
Dẫu vẫn còn những khoảng cách xa xôi về mặt địa lí, song trên biên cương hôm nay, những bản làng của bà con các dân tộc bình yên đã và đang đổi thay từng ngày với những con đường trải nhựa, công trình thủy lợi dẫn nước về chân ruộng hay những công trình điện đưa ánh sáng về thôn bản...
Gần 600 năm trước, vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi - 1385-1433), Anh hùng giải phóng dân tộc, lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, người sáng lập nhà Hậu Lê đã có bài thơ bất hủ được khắc trên vách đá, trong đó có câu:
Chỉ riêng có ở Lai Châu, các đồn Biên phòng đóng quân nơi miền Tây Bắc này có treo cặp bảng biển đề câu thơ của vua trấn ải Lê Lợi "Biên phòng hảo vị trù phương lược/ Xã tắc ưng tu kế cửu an" trang trọng ở trong doanh trại. Những người lính nơi này tự hào nói rằng, họ may mắn được thừa hưởng truyền thống văn hóa, nghệ thuật quân sự dày dặn của cha ông và giờ là lúc kế thừa phát huy một cách khoa học, sáng tạo trong tình hình mới.
Bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, biên giới quốc gia là trách nhiệm của mọi công dân và toàn xã hội. Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực đang trong xu thế hội nhập và chứa đựng nhiều yếu tố phức tạp, khó lường, đỏi hỏi phải nâng cao năng lực xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia của BĐBP. Nhân dịp đầu xuân Giáp Ngọ - 2014, Trung tướng Phạm Huy Tập, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy BĐBP đã trả lời phỏng vấn báo Biên phòng về vấn đề phát huy sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành và
Bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ là nhiệm vụ và trách nhiệm thiêng liêng của mỗi người dân nước Việt, nhằm giữ gìn tài sản vô giá mà tổ tiên đã đổ bao mồ hôi và xương máu để xây dựng nên. Đây thực sự là tư tưởng, đường lối chiến lược của Đảng, Nhà nước, nhằm huy động sức mạnh tổng hợp toàn dân tập trung vun đắp cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Vua Lê Thánh Tông ở nửa cuối thế kỷ 15, đã được Bác Hồ đánh giá là người “mở mang bờ cõi, đã khôn lại hiền”. Trong sự nghiệp “mở mang bờ cõi” của bậc hiền tài này, biên phòng chính là mối quan tâm hàng đầu.
