Hiệu quả của mô hình CLB phòng, chống tảo hôn

Minh Long là huyện đầu tiên của tỉnh Quảng Ngãi triển khai các CLB “Thực hiện chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ)” nhằm phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và pháp luật về hôn nhân và gia đình.

Trong những năm qua, UBND huyện đã chỉ đạo cho các đơn vị, phòng, ban liên quan và UBND các xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, cung cấp thông tin về tệ nạn tảo hôn và những hệ lụy về hôn nhân cận huyết thống bằng nhiều hình thức như: Tập huấn, tư vấn, hỗ trợ cho bà mẹ của các em trong độ tuổi vị thành niên. Đến nay, nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dân số, nhất là hậu quả của tảo hôn và kết hôn cận huyết thống đang từng bước có sự chuyển biến theo chiều hướng tích cực trong việc thực hiện Luật Hôn nhân và gia đình, hiểu được tác hại của tảo hôn và kết hôn cận huyết thống.

Từ những nhận thức đó, trong những năm qua đã góp phần tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện. Giai đoạn (2016 - 2020) tình trạng tảo hôn trên địa bàn huyện vẫn còn xảy ra 81 vụ tảo hôn. Trong đó: Năm 2016 xảy ra 23 vụ, năm 2017 xảy ra 24 vụ, năm 2018 xảy ra 12, năm 2019 13 vụ và năm 2020 xảy ra 9 vụ.

Hơn 7 năm tham gia CLB, chị Đinh Thị Hiền ở thôn Hà Xuyên, xã Long Hiệp (huyện Minh Long) thường xuyên được tuyên truyền, phổ biến về chăm sóc sức khỏe sinh sản, các biện pháp tránh thai, phòng chống tảo hôn, không sinh con thứ 3 và phòng chống bạo lực gia đình... Nhờ đó, chị Hiền cũng như đa số hội viên trong CLB đều nhận thức rất tốt và thực hiện đúng các tiêu chí của CLB.

Đến nay, thôn Hà Xuyên đã 13 năm liền không có người sinh con thứ 3, hơn 4 năm không xảy ra tảo hôn, không xảy ra bạo lực gia đình, các cặp vợ chồng trong thôn đều thực hiện tốt các biện pháp tránh thai hiện đại. Chị Hiền, cho biết: “Sau 7 năm sinh hoạt CLB mình đã biết nhiều kiến thức như không sinh con thứ 3, chăm sóc sinh sản, không tảo hôn, không bạo lực gia đình. Riêng đối với gia đình mình, mình sinh 2 bé rồi sẽ dừng lại không sinh nữa để chăm sóc cho 2 cháu và phát triển kinh tế gia đình”.

Tương tự, nhằm góp phần giảm thiểu tình trạng tảo hôn trên địa bàn, trong thời gian qua, xã Long Mai cũng đã thành lập nhiều mô hình, CLB phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại các thôn. Riêng trong năm 2019, xã đã thành lập CLB Chi hội nông dân vận động hội viên, gia đình, người thân và nhân dân nói không với tảo hôn tại 2 thôn Trung Thượng và Mai Lãnh Hữu. Sau 1 năm thành lập, CLB tại thôn Trung Thượng đã đem lại hiệu quả bước đầu.

Từ năm 2019 đến nay, trên địa bàn thôn, cũng như trên địa bàn xã Long Mai không xảy ra trường hợp tảo hôn. CLB đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của bà con trong thôn về Luật Hôn nhân và gia đình; những hệ lụy của việc tảo hôn, loại bỏ, thay đổi tập quán lạc hậu về tảo hôn tại cộng đồng dân cư trên địa bàn xã. Từ đó, góp phần quan trọng vào việc cải thiện chất lượng dân số tại địa phương, xây dựng cuộc sống văn hóa ở khu dân cư.

Ông Đinh Văn Dục, Phó Chủ tịch UBND xã Long Mai cho biết: Thời gian qua, UBND xã đã có những giải pháp quyết liệt trong vấn đề này và cũng đã đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân trên địa bàn xã; xây dựng các mô hình trên địa bàn các thôn về phòng chống tảo hôn. Đồng thời, chỉ đạo Hội đoàn thể như nông dân, phụ nữ để họ tổ chức các buổi sinh hoạt cho hội viên của mình ở cơ sở. Trước đây, thì ở thôn Trung Thượng xảy ra tảo hôn nhiều. Hiện nay, qua thành lập CLB thì đã hạn chế rất nhiều tình trạng tảo hôn. Từ năm 2019 đến nay, trên địa bàn thôn không có tảo hôn.

Phòng chống tảo hôn, nâng cao chất lượng dân số

Sau hơn 7 năm thực hiện, đến nay, mô hình này đã đạt được những kết quả tích cực, được tỉnh Quảng Ngãi coi là điểm sáng cho các huyện khác học tập kinh nghiệm. Từ 5 CLB được thành lập ban đầu, đến nay, toàn huyện Minh Long đã có 24 CLB ở 31 thôn. Bên cạnh việc tuyên truyền thực hiện chính sách DS-KHHGĐ, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, các CLB còn chú trọng tuyên truyền cho người dân về lợi ích của sàng lọc trước sinh và sơ sinh, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Thông qua các CLB này, không những giúp hội viên được tuyên truyền, phổ biến về các biện pháp tránh thai, cách chăm sóc sức khỏe sinh sản, không sinh con thứ 3 mà còn giúp hội viên nâng cao nhận thức về phòng chống bạo lực gia đình, không tảo hôn. Nhờ đó, đến nay, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên của Minh Long giảm còn 0,87%, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm dưới 9,32%, giảm 0,72% so với năm 2017.

Huyện Minh Long cũng đã xây dựng thành công nhiều mô hình mới, như như mô hình CLB phòng chống bạo lực gia đình, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; CLB bình đẳng giới và phòng chống bạo lực trên cơ sở giới; Đội truyền thông phòng chống bạo lực trẻ em…

Ngoài việc phát huy hiệu quả trong can thiệp, hỗ trợ, hòa giải kịp thời khi có vụ việc xảy ra, các CLB còn đổi mới hình thức sinh hoạt, tuyên truyền, thu hút các thành viên tham gia. Do vậy, đến nay, các CLB luôn duy trì hoạt động hiệu quả, góp phần giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình, đảm bảo an ninh, trật tự ở các địa phương.

Chị Đinh Thị Ba, Chủ nhiệm CLB phòng chống bạo lực gia đình, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết ở thôn Biều Qua (xã Long Sơn, huyện Minh Long) chia sẻ: Với vai trò Chủ nhiệm CLB, trong các buổi sinh hoạt thôn, mình thường xuyên lồng ghép để tuyên truyền cho bà con cũng như các chị em trong thôn. Mình còn đến tại nhà tuyên truyền cho mọi người để không riêng gì cho người lớn mà cả các em vị thành niên phải thấu hiểu được tảo hôn hay bạo lực gia đình là sai trái. Chưa kể, còn tuyên truyền qua mạng xã hội như Zalo, Facebook... để cho họ dễ nắm bắt được.

Chị Đinh Thị Gởi, Chủ nhiệm CLB thực hiện chính sách DS-KHHGĐ thôn Hà Xuyên (xã Long Hiệp, huyện Minh Long) nói: “Với vai trò Chủ nhiệm CLB, mình thường xuyên tuyên truyền cho chị em không sinh con thứ 3, không bạo lực gia đình và không tảo hôn, sinh đủ 2 con không phân biệt giới tính. Chị em luôn lắng nghe việc tuyên truyền và sinh hoạt đầy đủ. Sau 7 năm, hiệu quả rất tốt, mỗi cặp vợ chồng đều có ý thức tốt về việc nuôi con và phát triển kinh tế gia đình, đồng thời hạn chế rất tốt tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn”.

Ông Lê Vũ Lương, Trưởng phòng DS-KHHGĐ, Trung tâm Y tế huyện Minh Long cho biết: “Trong thời gian tới đây, thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vùng đồng bào DTTS, giai đoạn 2021-2025”, mô hình các CLB thực hiện chính sách DS-KHHGĐ được huyện Minh Long triển khai có hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng dân số, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết nơi đây.

Bà Đinh Thị Nghiêng, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Minh Long cho biết, trong thời gian qua, UBND huyện Minh Long căn cứ tình hình thực hiện Đề án 498 giai đoạn 2015-2020 và thực tế số lượng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống vùng đồng bào DTTS để xây dựng kế hoạch thực hiện Đề án giai đoạn 2020-2025. Trong đó, tập trung công tác tuyên truyền, nhất là các vùng sâu, vùng xa, vùng có tỷ lệ tảo hôn cao, tổ chức tập huấn cung cấp thông tin, phổ biến pháp luật, tư vấn, nói chuyện ngoại khóa, xây dựng bằng hình ảnh, video… tập trung nội dung tác hại của tảo hôn đối với sức khỏe, phát triển thể chất…

Tiêu Dao