Một giờ học ngoại khoá của các em học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở xã Nhôn Mai, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Thoạt nghe những làn điệu này có lẽ nhiều người sẽ lầm tưởng đây là một buổi học hát dân ca ví dặm của các em học sinh, nhưng thực tế đây là giờ học ngoại khoá tuyên truyền phổ biến pháp luật với phương pháp dạy hoàn toàn mới, dùng dân ca ví dặm để phổ biến pháp luật. Những người hướng dẫn cho các em không phải là các thầy cô trong nhà trường mà là các cán bộ, chiến sĩ của Đồn Biên phòng Nhôn Mai, BĐBP Nghệ An. Đây là cách làm mới trong tuyên truyền vận động của đồn biên phòng Nhôn Mai.

Thượng tá Nguyễn Thế Hùng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Nhôn Mai cho biết, để nâng cao hiểu biết pháp luật cho người dân, Đồn Biên phòng Nhôn Mai đã có nhiều cách làm hay, đổi mới công tác tuyên truyền trong quần chúng nhân dân, trong đó có nội dung phối hợp với nhà trường tổ chức tập hát dân ca ví dặm cho giáo viên và học sinh nhà trường. Thông qua đó đưa các làn điệu dân ca ví dặm đến với đồng bào nơi biên cương, mặt khác thông qua dạy hát dân ca chúng tôi đã tự biên, soạn lời cho một số làn điệu dân ca trong đó có nội dung tuyên truyền phổ biến pháp luật, chú trọng phòng chống di cư tự do, vượt biên trái phép, phòng chống ma tuý, tội phạm, phòng chống nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống…

Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Nhôn Mai có 264 em học sinh từ lớp 6 đến lớp 9, là con em đồng bào các dân tộc. Các em học sinh ở lứa tuổi này vẫn đang còn mơ hồ về nhận thức pháp luật, do vậy việc tiếp cận các nội dung pháp luật được chuyển thể thành các làn điệu dân ca một cách sinh động giúp các em dễ tiếp thu và dễ hiểu hơn. Em Mông Thị Hà, lớp 9B chia sẻ, qua học hát dân ca nhưng được các cô, chú lồng ghép các nội dung tuyên truyền giúp chúng em dễ hiểu, dễ nhớ và những nội dung tuyên truyền pháp luật được chuyển thể thành các làn điệu mượt mà càng giúp chúng em thêm yêu quý bản sắc văn hoá dân tộc, quê hương đất nước, qua đó chúng em sẽ về cùng tuyên truyền lại cho bố mẹ, anh em trong bản làng nơi mình sinh sống.

Cô giáo Nguyễn Thị Kim Dung, Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc bán trú, Trung học cơ sở xã Nhôn Mai, cho biết, cách đây 1 năm nhà trường và Đồn Biên phòng Nhôn Mai đã phối hợp tuyên truyền phổ biến pháp luật cho học sinh qua dân ca, ví dặm. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid -19 nên hoạt động chưa được nhiều, trong năm học 2022-2023 này nhà trường đã phối hợp đồn đưa dạy hát dân ca vào dạy cho các em ngay từ đầu năm học; đây không chỉ là để lưu giữ và phát huy truyền thống của dân tộc mà còn lồng ghép phổ biến các kỹ năng sống và giáo dục pháp luật, phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống cho học sinh qua các làn điệu dân ca. Bước đầu cũng có một số khó khăn nhất định như việc phát âm của các em là con em đồng bào chưa được chuẩn, nên nhà trường và đồn đã tận tình hướng dẫn các em phát âm cho đúng làn điệu, sau đó mới tập hát. Thành công trước mắt là ngay dịp kỷ niệm 40 năm ngày nhà giáo Việt Nam của nhà trường, các em đã có các tiết mục dân ca ví dặm đặc sắc để biểu diễn trong đêm liên hoan văn nghệ. Một điều đạt được nữa là ý thức học tập của các em học sinh tốt hơn, các em rất là yêu thích làn điệu dân ca và rất muốn đến trường và những buổi chúng tôi tổ chức tập hát thì các em rất hào hứng.

Cùng với đó, với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, để bà con nhân dân có thể tiếp cận được các văn bản pháp luật từ các phương tiện khác nhau. Đồn Biên phòng Nhôn Mai còn triển khai biên soạn “tờ rơi tiếng dân tộc” để phát đến tận tay bà con. Để làm được nội dung này, Đảng ủy, Ban chỉ huy đồn đã thành lập ban biên tập, bao gồm những cán bộ, chiến sĩ đọc thông, viết thạo ngôn ngữ đồng bào các dân tộc thái, mông, khơ mú, biên dịch lại nội dung tờ rơi quy ước, phát cho đồng bào để bà con dễ tiếp cận.

Thượng tá Nguyễn Thế Hùng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Nhôn Mai, cho biết thêm, thực tế ở trong địa bàn một số đồng bào người Mông, người Khơ mú chưa biết tiếng phổ thông, nhất là đối với phụ nữ và người già. Việc biên soạn tờ rơi tiếng dân tộc và chuyển thể qua các bản tin để phát trên các trang mạng xã hội, hệ thống truyền thanh của địa phương chúng tôi thấy hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào ngày càng được nâng cao hơn.

Việc nâng cao nhân thức pháp luật cho người dân đặc biệt là phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết qua nhiều hình thức, biện pháp tuyên truyền sáng tạo, hiệu quả. Điều này đã chứng minh cho sự nỗ lực của những người lính quân hàm xanh từ bàn tay chịu khó và trí tuệ năng động trong công tác biên phòng. Bà con nhân dân đã hiểu rõ hơn về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc giữ gìn biên giới quốc gia, bảo quản đường biên, cột mốc; thực hiện đúng pháp luật, luật hôn nhân gia đình. Qua đó, thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng, phát triển vùng biên, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn khu vực biên giới. Các hành vi vi phạm pháp luật, trật tự an toàn xã hội giảm đáng kể, an ninh chính trị ổn định; góp phần quan trọng để từng bước đẩy lùi nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết; đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nơi mảnh đất biên cương của tổ quốc.

Anh Bách